روش دریافت گواهی مبدا

سئوال:

1. تعریف گواهی مبدا به عنوان یک اصطلاح بین المللی چیست؟

پاسخ:

گواهی مبدا فرم چاپ شده‌ای است که به درخواست خریدار و توسط صادرکننده یا نماینده‌اش تکمیل شده و توسط اتاق‌های بازرگانی، که مکان مبدا یک کالا را گواهی می‌کنند، تایید و صادر می‌شود.

سئوال:

2. اصطلاح “کشور مبدا کالا” از زبان شورای همکاری گمرکی به چه معناست؟

پاسخ:

بر طبق ضوابطی که به منظور اجرای تعرفه گمرکی و شرایط کلی مربوط به مبادله کالا تعیین شده‌اند، کشور مبدا کالا، کشوری است که کالا در آنجا تولید، ساخته یا پردازش شده است.

سئوال:

3. گواهی مبدا از نظر واردکننده چه اهمیتی دارد؟

پاسخ:

از دیدگاه واردکننده، هر زمان که او به اطلاعات “کشور مبدا” از لحاظ کیفیت و مشخصات کالا که اعتبار محل تولید دارد، اهمیت می‌دهد و نیاز به اطمینان از این موضوع دارد، گواهی مبدا اهمیت بسیاری پیدا می‌کند. ترجیحاً واردکننده به گواهی مبدا که تحت ضوابط خاصی صادر شده و توسط افراد متخصص و مورد اعتماد تایید شده است، بیش از هر چیز دیگری اهمیت میدهد.

سئوال:

4. گواهی مبدا از لحاظ مقامات کشور مقصد چه اهمیتی دارد؟

پاسخ:

مقامات اداری کشور واردکننده، از جمله بانک‌ها، وزارتخانه‌های صنعتی، کشاورزی، وزارت بهداشت، دانشگاه ها، مراکز تحقیقاتی و پژوهشی، اهمیت زیادی به مبدا کالا می‌دهند. این نهادها معمولاً به گواهی مبدا و ارائه آن توسط واردکننده اهمیت می‌دهند. این اهمیت به دلیل نکاتی نظیر کیفیت کالا، تعرفه‌های ترجیحی، قراردادهای تهاتری و پایاپای، علائم تجاری، ممنوعیت‌ها و محدودیت‌ها به اعتبار کشور مبدا مرتبط است.

سئوال:

5. تعرفه های ترجیحی چیست؟

پاسخ:

تعرفه‌های ترجیحی به دلیل اختلاف در میزان حقوق گمرکی و عوارض ورودی نسبت به واردات کالای مشابه با تعرفه یکسان برای کشور ذینفع نسبت به سایر کشورها که مشمول ترجیحات خارج هستند، امتیازی برای کشور صادرکننده کالا محسوب می‌شود.

این امتیاز نقش توسعه صادرات و رشد اقتصاد کشور صادرکننده را بازی می‌کند. تعرفه‌های ترجیحی به واقعیت می‌پیوندد که در صورت عدم حمایت از کشورهای در حال توسعه، این کشورها قادر به صادرات کالا به خارج از مرزهای قلمرو گمرکی خود نمی‌باشند. این ترجیحات معمولاً در قالب توافق‌نامه‌های چندجانبه و تحت عنوان حمایت کشورهای پیشرفته از کشورهای در حال توسعه معرفی می‌شوند.

در مواقعی که مبادلات پایاپای بین دو یا سه گروه از کشورها و در شرایط نسبتاً مساوی از لحاظ صنعت و اقتصاد برقرار شده باشد، شناخت کشور مبدا اهمیت دارد زیرا برای استفاده از این ترجیحات، حضور گواهی مبدا ضروری است.

سئوال:

6. در ایران مراجع صادر کننده گواهی مبدا چه سازمان هایی می باشند؟

پاسخ:

مراجع صادرکننده گواهی مبدا در جمهوری اسلامی ایران شامل اتاق های بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی می‌باشند. در این راستا، سازمان منطقه آزاد نیز در مناطق آزاد اقدام به صدور گواهی مبدا می‌نماید. برای ارسال درخواست‌های صدور گواهی مبدا، از سامانه یکپارچه صدور گواهی مبدا الکترونیکی با آدرس [http://www.cscs.ir](http://www.cscs.ir) استفاده می‌شود. تمامی درخواست‌های مرتبط با گواهی مبدا باید از طریق این سامانه به اتاق های بازرگانی تحویل داده شوند. این روند الکترونیکی به منظور افزایش شفافیت و کارایی در فرآیند صدور گواهی مبدا مورد استفاده قرار می‌گیرد.

سئوال:

7. مدارک مورد نیاز برای صدور گواهی مبدا چیست؟

پاسخ:

1. تصویر پروانه گمرکی 2. تصویر بارنامه حمل 3. تصویر فاکتور فروش در صورت درج شماره و تاریخ آن در متن گواهی مبدا

سئوال:

8. در چه مواردی واحد صدور گواهی مبدا اصل پروانه گمرکی را مطالبه می نماید؟

پاسخ:

در حالتی که فرش‌ها و گلیم‌های دستبافت به عنوان محصولات صادراتی در نظر گرفته می‌شوند، الزامی است که صادرکننده اصل پروانه گمرکی را به منظور رویت در اختیار داشته باشد. این پروانه گمرکی یک سند رسمی است که توسط مراجع گمرکی صادر می‌شود و اطلاعات مربوط به مشخصات کالا، مقدار، ارزش، و دیگر جزئیات مرتبط با صادرات را شامل می‌شود.

همچنین، در صورتی که به دلایلی مراجع صادرکننده گواهی مبدا نسبت به اصالت تصویر پروانه گمرکی تردید داشته باشند، می‌توانند اصل پروانه گمرکی یا بارنامه حمل را از صادرکننده مطالبه نمایند. این اقدام به منظور اطمینان از اصالت و صحت اطلاعات موجود در پروانه گمرکی است و به وضوح نشان دهنده توجه به استانداردهای گمرکی و صحت اطلاعات در فرآیند صادرات می‌باشد.

سئوال:

9. آیا دارندگان کارت بازرگانی می توانند از هر اتاق بازرگانی گواهی مبدا دریافت نمایند؟

پاسخ:

دارندگان کارت بازرگانی با ارائه مدارک لازم ذکر شده می توانند از هر یک از اتاق های بازرگانی کشور گواهی مبدا دریافت نمایند.

سئوال:

10. مندرجات گواهی مبدا شامل چه مواردی می باشد؟

پاسخ:

1. مشخصات فرستنده یا صادرکننده کالا بر اساس بارنامه حمل 2. مشخصات گیرنده کالا بر اساس بارنامه حمل 3. کشور سازنده بر اساس مندرجات پروانه گمرکی یا گواهی مبدا کشور سازنده 4. مشخصات وسیله حمل بر اساس بارنامه حمل 5. مشخصات کالا بر اساس پروانه گمرکی و بارنامه حمل 6. وزن ناخالص، وزن خالص و نوع بسته بندی کالا 7. شماره و تاریخ فاکتور فروش (اختیاری)

سئوال:

11. گواهی مبدا به چند شکل صادر می شود؟

پاسخ:

1. فرم های A یا GSP (GENERALIZED SYSTEM OF PREFERENCES) که برای صادرات به کشورهای اروپایی (به غیر از 28 کشور عضو اتحادیه اروپا)، آمریکایی، اقیانوسیه، ژاپن، ترکیه، قزاقستان، قرقیزستان و … مورد استفاده قرار می گیرد.

2. فرم های گواهی مبدا (CERTIFICATE OF ORIGIN) برای کشورهای عضور اتحادیه اروپا، عربی، آسیایی (به غیر کشورهای اشاره شده در شماره 1 و کشورهای آفریقایی مورد استفاده قرار می گیرد.
3. فرم های PTA برای صادرات به کشور پاکستان صادر می شود.

سئوال:

12. بنا به درخواست خریدار برای کدام یک از کشورها می توان از هر دو فرم گواهی مبدا استفاده نمود؟

پاسخ:

در کشورهای آسیای شرقی از جمله سنگاپور، چین، تایوان، هنگ کنگ، مالزی، کره و تایلند از هر دو نوع فرم می توان استفاده نمود.

سئوال:

13. در مواردی که مشخصات صادر کننده در پروانه گمرکی با مشخصات صادر کننده در بارنامه تفاوت داشته باشد برای دریافت گواهی مبدا چه باید کرد؟

پاسخ:

در صورتی که صادرکننده دارای کارت بازرگانی معتبر است و تقاضای دریافت گواهی مبدا به نام خود را دارد، وی باید اقدام به صدور پروانه صادراتی خود کند. به منظور انجام این اقدام، صادرکننده ملزم به ارسال یک نامه به واحد صدور گواهی مبدا می‌شود. این نامه باید به امضای مدیرعامل یا دارنده کارت بازرگانی دارای اعتبار باشد و در آن، درخواست برای دریافت گواهی مبدا به نام صاحب بارنامه باید با ذکر مشخصات مربوطه، اعلام گردد. این اقدام به منظور انتقال حق دریافت گواهی مبدا از صادرکننده به نام صاحب بارنامه انجام می‌شود.

سئوال:

14. واحد صدور گواهی مبدا اتاق بازرگانی تهران به غیر از صدور گواهی مبدا چه خدمات دیگری ارائه می دهد؟

پاسخ:

تایید امضای اسناد تجاری از جمله قرارداد، فاکتور، پیش‌فاکتور، لیست بسته‌بندی، گواهی بهداشت، گواهی نباتی، گواهی بازرسی یا هر نوع سند تجاری دیگر که نیاز به تایید امضای اتاق بازرگانی دارد.

سئوال:

15. آیا شرکت های حمل و نقل می توانند به عنوان صادر کننده، گواهی مبدا دریافت نمایند؟

پاسخ:

شرکت های حمل و نقل دارای کارت عضویت می باشند، و نه کارت بازرگانی، لذا مجوز صادرات ندارند. اما می توانند از طرف یک شرکت بازرگانی گواهی مبدا دریافت نمایند.

سئوال:

16. آیا گواهی مبدا را فقط دارندگان کارت بازرگانی از اتاق های بازرگانی می توانند اخذ نمایند؟

پاسخ:

خیر، دارندگان کارت اتاق تعاون، کارت پیله وری و مرزنشینان و کسانی که دارای مجوز موردی بوده می توانند گواهی مبدا به نام خود دریافت نمایند

سئوال:

17. آیا امضای صادرکننده در گواهی مبدا الزامی می باشد؟

پاسخ:

بله، برای اشخاص حقیقی امضای دارنده کارت و برای اشخاص حقوقی امضای مدیرعامل و مهر شرکت الزامی است.

سئوال:

18. چه کسانی حق امضای گواهی فرم A با اسناد تجاری را به عنوان صادر کننده دارند؟

پاسخ:

دارندگان کارت بازرگانی می‌توانند به طور رسمی امضای افراد دیگری از جمله اعضاء هیئت مدیره که در روزنامه رسمی نام آن‌ها آمده است، را به اتاق معرفی نمایند. در صورتی که فردی به غیر از دارندگان کارت بازرگانی امضا نماید، حتماً باید قبلاً امضای ایشان توسط دارنده کارت با واحد صدور گواهی مبدا معرفی شده و ایشان باید کلیه مسئولیت‌های ناشی از اقدامات ایشان را بپذیرند.

سئوال:

19. در مواردی که گواهی مبدا مفقود می شود، آیا می توان گواهی مبدا المثنی دریافت کرد یا خیر؟

پاسخ:

صدور گواهی مجدد وابسته به اعلام صادرکننده از طریق نامه‌ای به اتاق بازرگانی است که گواهی مبدا گم شده است. در این نامه، صادرکننده باید اعلام کند که گواهی مبدا مفقود شده و در عین حال مسئولیت‌های احتمالی ناشی از گم شدن گواهی مبدا را پذیرفته و درخواست صدور مجدد گواهی مبدا را مطرح نماید.

سئوال:

20. در مواردی که صادر کننده تقاضای گواهی مبدا اصلاحی نماید، چه مدارکی را باید ارائه نمود؟

پاسخ:

در صورتی که تغییراتی در مندرجات اصلی گواهی مبدا صورت نگیرد و مشکل صرفاً به دلیل اشتباه تایپی باشد، لازم است گواهی مبدا صادره قبلی را به صورت عودتی ارسال کرده و گواهی مبدا جدید را دریافت نمایید. اما، اگر یکی از اطلاعات اصلی گواهی مبدا از جمله آدرس صادر کننده، آدرس گیرنده، مشخصات وسیله حمل، و مشخصات کمی و کیفی کالا تغییر کند، شما باید بارنامه جدید را ارائه دهید تا اصلاحات موردنیاز اعمال شده و گواهی مبدا جدید صادر گردد.

سئوال:

21. آیا ارائه مدارک مورد نیاز صدور گواهی مبدا برای دریافت آن در همه موارد الزامی می باشد؟

پاسخ:

خیر، در حالت‌هایی که صادرکننده نسبت به صادرات کالاهای قابل فساد (مانند میوه، تره‌بار، گل و گیاه، ماهی و میگو، لبنیات) اقدام می‌کند، یا در برخی موارد به کشور عراق با گرفتن تعهد از صادرکننده (با ارائه مدارک پس از مدت زمان تعیین شده با اتاق بازرگانی)، گواهی مبدا صادر می‌شود. البته، باید توجه داشت که مدارک ارائه شده پس از مدت زمان توافق شده با اتاق بازرگانی باید با محتوای گواهی مبدا دریافتی همخوانی داشته باشند.

سئوال:

22. در مواردی که اقلام صادراتی زیاد باشد تنظیم فرم گواهی مبدا به چه صورت است؟

پاسخ:

در چنین مواردی در ستون مشخصات کالا صادر کننده می بایست عبارت AS IN THE PAKING LIST NO …. ATTACHED را درج و در گواهی مبدا نیز شماره PAKING LIST را ذکر نموده و PAKING LIST را به همراه گواهی مبدا جهت تایید امضای ارائه نماید.

سئوال:

23. آیا می توان برای کالاهای خارجی که صادر می شوند گواهی مبدا دریافت نمود؟ چه مدارکی مورد نیاز می باشد؟

پاسخ:

بله، در چنین حالتی، باید مدارک ورودی ارائه شود. این مدارک شامل گواهی مبدا، بارنامه حمل به ایران، پروانه ورود و مدارک خروج است. بارنامه حمل از ایران به کشور مقصد و گواهی مبدا تایپ شده که در آن مبدا کالا مشخص شده باشد نیز باید در این مدارک قرار گیرند.